حکم مالیاتی «قانون ملی توسعه هوش مصنوعی» به ادارات کل امور مالیاتی کشور ابلاغ شد. بر اساس این حکم، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و غیردولتی در زیرساخت‌های مورد نیاز هوش مصنوعی می‌تواند از اعتبار مالیاتی برخوردار شود؛ حمایتی که از توان پردازشی تا توسعه الگوریتم‌ها و دادگان را پوشش می‌دهد.
این ابلاغیه برای شرکت‌ها و مؤسساتی اهمیت دارد که می‌خواهند در پروژه‌های زیرساختی هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری کنند. اعتبارهای در نظر گرفته‌شده همچنین قابل انتقال به سال‌های آینده هستند و به یک دوره مالی محدود نمی‌شوند.
نکات کلیدی
- حکم مالیاتی قانون ملی توسعه هوش مصنوعی به ادارات کل امور مالیاتی کشور ابلاغ شده است.
- سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و غیردولتی در زیرساخت‌های هوش مصنوعی مشمول اعتبار مالیاتی می‌شود.
- زیرساخت پردازشی، الگوریتم‌ها، دادگان و آزمایشگاه‌های مرجع در محدوده این حمایت قرار دارند.
- کمک به افزایش سرمایه صندوق ملی توسعه هوش مصنوعی نیز در حکم آمده است.
- اعتبارهای مالیاتی پیش‌بینی‌شده قابلیت انتقال به سال‌های آتی را دارند.
چه سرمایه‌گذاری‌هایی مشمول حمایت می‌شوند؟
محمد برزگری، معاون تحول هوشمند نظام مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور، قانون ملی توسعه هوش مصنوعی مصوب ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ و حکم مالیاتی آن را برای اجرا به ادارات کل امور مالیاتی کشور ابلاغ کرده است. جزئیات این حکم مالیاتی توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی در بند «پ» ماده ۱۱ قانون ملی توسعه هوش مصنوعی آمده است.
طبق این حکم، چند حوزه اصلی در دامنه حمایت مالیاتی قرار می‌گیرند:
- توسعه زیرساخت‌های پردازشی مورد نیاز هوش مصنوعی؛
- توسعه الگوریتم‌ها؛
- توسعه دادگان یا مجموعه‌داده‌ها؛
- راه‌اندازی آزمایشگاه‌های مرجع؛
- کمک به افزایش سرمایه صندوق ملی توسعه هوش مصنوعی.
سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در این بخش‌ها مشمول بند «ت» ماده ۱۱ قانون جهش تولید دانش‌بنیان، مصوب ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۱، می‌شوند. در نتیجه، دامنه حمایت مالیاتی این قانون به سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با زیرساخت هوش مصنوعی نیز گسترش یافته است.
اعتبار مالیاتی چه نقشی دارد؟
بند «ت» ماده ۱۱ قانون جهش تولید دانش‌بنیان، اعتبارهای مالیاتی ویژه‌ای را برای حمایت از تعمیق فناوری و استفاده حداکثری از توان شرکت‌های دانش‌بنیان در نظر گرفته است. شرکت‌ها و مؤسسات متقاضی می‌توانند در چارچوب این بند از حمایت مالیاتی برخوردار شوند.
یکی از نکات مهم حکم تازه این است که اعتبارهای مالیاتی مذکور قابل انتقال به سال‌های آتی هستند. بنابراین اگر تمام اعتبار در یک سال استفاده نشود، اصل ظرفیت حمایتی آن می‌تواند به دوره‌های بعد منتقل شود.
این سازوکار، مسیری برای تأمین اعتبار پروژه‌های فناورانه و دانش‌بنیان فراهم کرده بود و حالا حکم مالیاتی قانون ملی توسعه هوش مصنوعی، همان ظرفیت را به حوزه هوش مصنوعی تسری می‌دهد. برای فعالان این حوزه، نکته اصلی این است که حمایت صرفاً به یک محصول نرم‌افزاری محدود نشده و اجزای زیربنایی مانند پردازش، دادگان و آزمایشگاه مرجع را نیز در بر می‌گیرد.
این ابلاغیه برای بخش خصوصی چه معنایی دارد؟
اگر شما در یک شرکت خصوصی یا مؤسسه غیردولتی روی زیرساخت‌های هوش مصنوعی کار می‌کنید، این ابلاغیه مشخص می‌کند که سرمایه‌گذاری در چند لایه متفاوت می‌تواند در چارچوب اعتبار مالیاتی قرار گیرد. این لایه‌ها فقط تجهیزات پردازشی نیستند و توسعه الگوریتم، آماده‌سازی دادگان و ایجاد آزمایشگاه‌های مرجع را هم شامل می‌شوند.
ابلاغ حکم به ادارات کل امور مالیاتی، مرحله اجرایی این بخش از قانون را وارد ساختار مالیاتی کشور کرده است. در متن منتشرشده، جزئیاتی مانند فرایند ثبت درخواست، شیوه ارزیابی پروژه‌ها یا مدارک مورد نیاز متقاضیان بیان نشده است؛ بنابراین شرکت‌های علاقه‌مند برای اقدام عملی به دستورالعمل‌ها و جزئیات اجرایی مرتبط نیاز خواهند داشت.
جمع‌بندی
اعتبار مالیاتی جدید، دامنه حمایت قانون جهش تولید دانش‌بنیان را به سرمایه‌گذاری خصوصی و غیردولتی در زیرساخت‌های هوش مصنوعی گسترش می‌دهد. برای کسب‌وکارهای این حوزه، مهم‌ترین نکته پوشش چند بخش کلیدی از پردازش و الگوریتم تا دادگان و آزمایشگاه‌های مرجع، همراه با امکان انتقال اعتبار به سال‌های آینده است.