OpenAI در معرفی برنامه‌ای برای محافظت از شبکه برق، بارها زیرساخت‌های جدید خود را «پردیس پردازشی» نامیده و تا حد زیادی از واژه «دیتاسنتر» فاصله گرفته است. این تغییر واژگان در شرایطی رخ می‌دهد که مراکز پردازشی بزرگ هوش مصنوعی با مخالفت ساکنان محلی و نگرانی درباره مصرف برق، فشار بر منابع منطقه‌ای و پیامدهای محیط‌زیستی روبه‌رو هستند.
نکات کلیدی
- OpenAI در اطلاعیه جدید خود بیشتر از عبارت «پردیس پردازشی» استفاده کرده است.
- واژه «دیتاسنتر» در متن حدوداً ۹۰۰ کلمه‌ای این اطلاعیه فقط دو بار دیده می‌شود.
- برنامه «حامیان شبکه برق» از یک مرکز جدید در ایالت جورجیا آغاز می‌شود.
- OpenAI می‌گوید هزینه‌های ایجادشده را جبران و مصرف برق مراکز جدید را منعطف‌تر مدیریت می‌کند.
- منتقدان می‌گویند تغییر نام، فشار بر منابع و ردپای زیست‌محیطی این مراکز را کاهش نمی‌دهد.
«پردیس پردازشی» به‌جای دیتاسنتر
OpenAI اصطلاح تازه را در اطلاعیه برنامه «حامیان شبکه برق» به کار برده است؛ برنامه‌ای که کار خود را با مرکزی جدید در ایالت جورجیا آغاز می‌کند. هدف اعلام‌شده این طرح، پاسخ‌دادن به نگرانی‌هایی است که درباره فشار زیرساخت‌های عظیم هوش مصنوعی بر شبکه‌های برق محلی وجود دارد.
طبق گزارش مربوط به تغییر نام دیتاسنترهای OpenAI، در متن حدوداً ۹۰۰ کلمه‌ای اطلاعیه این شرکت، واژه «دیتاسنتر» فقط دو بار آمده، اما عبارت «پردیس پردازشی» بارها تکرار شده است. همان دو مورد نیز برای تأکید بر تفاوت تأسیسات جدید OpenAI با مراکز داده قدیمی به کار رفته‌اند.
OpenAI می‌گوید مراکز جدیدش کاملاً با نسل‌های گذشته تفاوت دارند و این تفاوت به شرکت اجازه می‌دهد مصرف برق را با انعطاف بیشتری مدیریت کند. این شرکت همچنین مدعی است هزینه‌هایی را که فعالیت‌هایش ایجاد می‌کند جبران خواهد کرد و به جوامع محلی برای حفظ پایداری جریان برق کمک می‌کند.
چرا دیتاسنترها با مخالفت روبه‌رو شده‌اند؟
رشد زیرساخت‌های هوش مصنوعی، بحث بر سر دیتاسنترها را پررنگ‌تر کرده است. این مراکز به‌دلیل سروصدا، مصرف بالای منابع و ظاهر ناخوشایندشان با مخالفت بخشی از مردم روبه‌رو هستند؛ مخالفتی که می‌تواند توسعه زیرساخت‌های لازم برای هوش مصنوعی را دشوار کند.
یکی از نگرانی‌های اصلی این است که مصرف‌کنندگان عادی مجبور شوند بخشی از هزینه توسعه شبکه برق برای تأمین نیاز این مراکز را پرداخت کنند. پیامدهای اقلیمی پردازش‌های سنگین و فشار احتمالی بر منابع منطقه‌ای نیز از دیگر محورهای اعتراض‌هاست. این موضوع در ادامه بحث گسترده‌تر درباره رونق دیتاسنترهای هوش مصنوعی قرار می‌گیرد.
واکنش منتقدان به تغییر نام
منتقدان و گروه‌های مدنی، انتخاب عبارت «پردیس پردازشی» را راه‌حلی برای مشکلات واقعی این زیرساخت‌ها نمی‌دانند. از نگاه آن‌ها، عوض‌کردن عنوان نه ردپای زیست‌محیطی را کمتر می‌کند، نه فشار بر منابع منطقه‌ای را کاهش می‌دهد و نه نگرانی ساکنان محلی را برطرف می‌سازد.
هالی المور، بنیان‌گذار و مدیر اجرایی کارزار PauseAI، گفته است مشکل مردم خود واژه «دیتاسنتر» نیست، بلکه پروژه‌های عمرانی عظیم و آلاینده‌ای است که می‌توانند سیستم‌های گرمایشی را در زمستان تهدید کنند. او معتقد است جوامع مخالف این مراکز صرفاً با یک نام تازه قانع نخواهند شد که ماهیت تأسیسات تغییر کرده است.
ابره کانر، مدیر مرکز عدالت زیست‌محیطی و اقلیمی سازمان NAACP، نیز این اقدام را راهکاری پوچ برای مشکلی واقعی توصیف کرده و بر آسیب‌های ملموس زیرساخت دیتاسنترها تأکید داشته است. برخی منتقدان این نام‌گذاری را بخشی از تلاش گسترده‌تر شرکت‌های بزرگ فناوری برای تغییر نگاه منفی افکار عمومی می‌دانند.
در همین زمینه، آنتروپیک پیش‌تر متعهد شده بود تمام هزینه‌های ارتقای اتصال دیتاسنترهای خود به شبکه برق را بپردازد تا مصرف‌کنندگان متحمل فشار مالی نشوند. این شرکت همچنین وعده‌هایی درباره سرمایه‌گذاری منطقه‌ای، حفاظت از ذخایر آب و خودداری از الزام مقام‌ها به امضای توافق‌نامه عدم افشا مطرح کرده است؛ هرچند اسناد مالی اخیر آن از پیگیری مراکز اختصاصی متکی بر سوخت گاز حکایت دارد.
OpenAI تاکنون به درخواست‌ها برای توضیح انگیزه تغییر این اصطلاح فنی و ارتباط احتمالی آن با جنجال‌های دیتاسنترها پاسخی نداده است.
جمع‌بندی
نام «پردیس پردازشی» شاید تصویر نرم‌تر و دلپذیرتری از زیرساخت‌های هوش مصنوعی بسازد، اما برای شما و جوامع میزبان، معیار اصلی همچنان عملکرد واقعی این مراکز است: چه میزان فشاری بر برق و منابع محلی وارد می‌کنند و شرکت سازنده چگونه هزینه‌ها و پیامدهای آن را مدیریت خواهد کرد.